Συμφωνία Mercosur τι είναι αυτό που προκαλεί τις αντιδράσεις των Ευρωπαίων αγροτών;

1. ΕΕ- MERCOSUR  VS  ΑΓΡΟΤΩΝ

Α. Τι είναι η Συμφωνία Mercosur ;

Η Συμφωνία Mercosur είναι εμπορική συμφωνία ανάμεσα στην Ευρωπαϊκή Ένωση και τη Mercosur (Βραζιλία, Αργεντινή, Ουρουγουάη, Παραγουάη).                                                               

Οι διαπραγματεύσεις ολοκληρώθηκαν πολιτικά το 2019, αλλά δεν έχει κυρωθεί. Υπάρχουν ισχυρές αντιδράσεις σε κράτη-μέλη της ΕΕ (αγρότες, περιβάλλον). Έχει προταθεί συμπληρωματικό πρωτόκολλο για δεσμεύσεις στο περιβάλλον, όμως η κύρωση παραμένει αβέβαιη.

Με τη Συμφωνία Mercosur (ΕΕ–Mercosur), το βασικό ισοζύγιο είναι: αγροτικά από Mercosur → βιομηχανικά & υπηρεσίες από ΕΕ.

• Τι θα εισάγουμε (κυρίως από Mercosur)  : Βοδινό κρέας (με ποσοστώσεις) ,Πουλερικά, Ζάχαρη, Σόγια &ζωοτροφές, Βιοαιθανόλη, Μέλι, Καλαμπόκι και άλλα αγροτικά,  Δέρματα & αγροτικές πρώτες ύλες. 
• Τι θα εξάγουμε (κυρίως από ΕΕ):Αυτοκίνητα &ανταλλακτικά Μηχανήματα &βιομηχανικόεξοπλισμό, Φάρμακα, Χημικά προϊόντα, Ιατροτεχνολογικά,Τεχνολο-γία, υπηρεσίες, logistics ,Τρόφιμα ΠΟΠ/ΠΓΕ (όσα προστατεύονται)

Ειδικά για την Ελλάδα

• Πιθανές εξαγωγές: Ελαιόλαδο (premium, τυποποιημένο), Τυριά ΠΟΠ (π.χ. φέτα – εφόσον προστατευτεί),Κρασί, Φάρμακα & καλλυντικά, Τρόφιμα υψηλής ποιότητας
• Πιθανές εισαγωγές: Φθηνότερο κρέας &  ζωοτροφές, που πιέζουν εγχώριες τιμές..

Β.  Τι προβλέπετε στην συμφωνία,  επιπτώσεις  μεταξύ των χωρών ΕΕ - Ν.Αμερικής

Κατάργηση δασμών σε μεγάλο μέρος του εμπορίου (βιομηχανικά προϊόντα, αυτοκίνητα, φάρμακα),Ποσοστώσεις σε αγροτικά προϊόντα (π.χ. βοδινό, πουλερικά, ζάχαρη), Πρόσβαση αγορών για υπηρεσίες και δημόσιες προμήθειες,   Κανόνες βιωσιμότητας (εργασία, περιβάλλον, αποψίλωση).                                                                                                                              Τι ισχύει σήμερα: Η Mercosur επιβάλλει πολύ υψηλούς δασμούς σήμερα : Αυτοκίνητα: έως 35%, Μηχανήματα: 14–20%, Φάρμακα: έως 14% Με την συμφωνία μέσα 5-15 χρόνια θα υπάρξει σταδιακή κατάργηση δασμών, τα ευρωπαϊκά προϊόντα θα γίνουν ανταγωνιστικότερα.

Ποιος κερδίζει: 

• Η Ευρωπαϊκή βιομηχανία (Γερμανία, Γαλλία, Ιταλία). Θα κερδίζει γιατί μπαίνει σε αγορά ~260 εκατ. καταναλωτών Με χαμηλότερο κόστος (λόγω κατάργησης δασμών) Ειδικά για Αυτοκίνητα, Μηχανήματα, Βιομηχανικό εξοπλισμό, Φαρμακευτικές & ιατροτεχνολογικές εταιρείες.  Έμμεσα χώρες όπως η Ελλάδα  θα κερδίζουν από  ήδη αναπτυγμένους τομείς (εξαγωγές φαρμάκων, καλλυντικών).

Ποιος χάνει; 

Οι Τοπικές βιομηχανίες της Mercosur (δυσκολότερος ανταγωνισμός) για τις χώρες Νοτίου Αμερικής. Σήμερα αυτές οι κοινωνίες προστατεύονται από τους υψηλούς δασμούς  στα ευρωπαϊκά προϊόντα. Παράγουν για την εσωτερική αγορά, με περιορισμένο ανταγωνισμό.        Τα ευρωπαϊκά βιομηχανικά προϊόντα με την Συμφωνία  Mercosur θα μπαίνουν στις χώρες Ν. Αμερικής:φθηνότερα τεχνολογικά ανώτερα με καλύτερη ποιότητα

 Για τις χωρες αυτές θα υπάρξει Πτώση πωλήσεων,  Πίεση τιμών, Απώλειες θέσεων εργασίας, Εξαγορές

Ο καταναλωτής ή το κράτος το προτιμά ευρωπαϊκό προϊόν, με ίδια ή λίγο υψηλότερη τιμή, καλύτερη ποιότητα. Οι τοπικές εταιρείες θα ρίχνουν τις τιμές και θα μειώνουν τα περιθώρια κέρδους. Θα υπάρχει α) Λιγότερη παραγωγή, β) Πιθανές απολύσεις, γ) Κλείσιμο μικρών εργοστασίων δ) Εξαγορές δηλαδή Ευρωπαϊκές Εταιρείες θα αγοράζουν, θα συγχωνεύουν και θα ελέγχουν την τοπική αγορά.

• Γιατί το δέχονται τα κράτη Mercosur;

Γιατί κερδίζουν αλλού. Θα έχουν τεράστια αύξηση αγροτικών εξαγωγών (κρέας, σόγια). Εισροή ξένων κεφαλαίων. Φθηνότερα βιομηχανικά προϊόντα για τον καταναλωτή.  Χάνουν βιομηχανικά — κερδίζουν αγροτικά.

·         Γιατί φωνάζουν οι Ευρωπαίοι αγρότες;  

Οι βασικοί λόγοι διαμαρτυρίας τους είναι τέσσερις:

1. Πίεση εισοδήματος .Οι τιμές που παίρνουν για τα προϊόντα τους είναι χαμηλές. Το κόστος (καύσιμα, λιπάσματα, ενέργεια) έχει αυξηθεί έντονα. Οι επιδοτήσεις της ΚΑΠ δεν επαρκούν ή κατευθύνονται άνισα.
2. Πράσινη μετάβαση χωρίς προστασία Οι περιβαλλοντικοί κανόνες (Green Deal, Farm to Fork) αυξάνουν το κόστος. Τους ζητείται να κάνουν περισσότερα για το κλίμα, αλλά χωρίς επαρκή αποζημίωση. Ανταγωνίζονται εισαγωγές από χώρες με πολύ χαμηλότερα περιβαλλοντικά και εργασιακά στάνταρ.
3. Αθέμιτος ανταγωνισμός Εισαγωγές από Ουκρανία, Mercosur κ.ά. πιέζουν τις τιμές. Οι Ευρωπαίοι αγρότες παίζουν με «δεμένα χέρια», ενώ οι άλλοι όχι.
4. Γραφειοκρατία και συγκέντρωση ισχύος Πολύπλοκοι κανόνες. Οι μεγάλες αλυσίδες και οι μεσάζοντες κρατούν το μεγαλύτερο κέρδος. Ο αγρότης είναι ο πιο αδύναμος κρίκος.

 Απόρροια των αντιδράσεων των ευρωπαίων αγροτών είναι ότι :

Η ΕΕ ζητά στρατηγική αυτονομία στη βιομηχανία, αλλά δεν προστατεύει επαρκώς την αγροτική παραγωγή. 

Δεν μπορείς να έχεις βιώσιμη Ευρώπη χωρίς βιώσιμο αγρότη. Η πράσινη πολιτική χωρίς κοινωνική δικαιοσύνη δημιουργεί έκρηξη. Οι πρώτοι που  πλήττονται από την κλιματική κρίση είναι οι ίδιοι αγρότες αλλά η άρνηση της εφαρμογής πολιτικής χωρίς αποζημιώσεις είναι μια σημαντική αιτία των αντιδράσεων.

Το βαθύτερο πρόβλημα της Ευρωπαϊκής Πολιτικής

Η ΕΕ φαίνεται να σκέφτεται γεωπολιτικά τη βιομηχανία, αλλά δεν σκέφτεται μακροπρόθεσμα  τη γεωργία. Την αντιμετωπίζει τεχνοκρατικά ενώ η γεωργία είναι επισιτιστική ασφάλεια και αποτελεί μέγιστο παράγοντα κοινωνικής συνοχής σε όλα τα επίπεδα με στρατηγική ισχύ.

Τι σημαίνει αυτό για την Ελλάδα... 

Συμπέρασμα βάση των ανωτέρω σε  μία φράση:

Για την Ελλάδα, μια «βιομηχανική Ευρώπη χωρίς αγροτική στρατηγική» σημαίνει:

λιγότερη αυτάρκεια, περισσότερη ερημοποίηση και χαμένη εθνική αξία.

 

 

·