Λιπώδης Διήθηση του Ήπατος

την

 

Λιπώδης Διήθηση του Ήπατος: Η Σιωπηλή Απειλή του Μεταβολικού Συνδρόμου

Dr. Δημήτρης Τσουκαλάς, MD

Η λιπώδης διήθηση του ήπατος (ή λιπώδες ήπαρ) είναι η αυξημένη εναπόθεση λίπους και τριγλυκεριδίων στο συκώτι. Συχνά συνδέεται με το μεταβολικό σύνδρομο, ένα σύνολο μεταβολικών διαταραχών που χαρακτηρίζεται από αντίσταση στην ινσουλίνη.

Τι είναι το Μεταβολικό Σύνδρομο;

Άτομα με μεταβολικό σύνδρομο εμφανίζουν τουλάχιστον τρία από τα εξής:

  • Υπέρταση

  • Αυξημένα επίπεδα σακχάρου

  • Αυξημένα τριγλυκερίδια

  • Χαμηλή «καλή» χοληστερίνη (HDL)

Η λιπώδης διήθηση του ήπατος είναι πλέον η πιο κοινή ηπατική νόσος στις δυτικές χώρες, λόγω της αύξησης της παχυσαρκίας, του διαβήτη τύπου 2 και του καθιστικού τρόπου ζωής. Εκτιμάται ότι 1 στους 4 ενήλικες στην Ευρώπη πάσχει από λιπώδες ήπαρ.

Σε μερικούς ασθενείς, η νόσος μπορεί να εξελιχθεί σε μη αλκοολική στεατοηπατίτιδα (NASH), που αυξάνει τον κίνδυνο κίρρωσης ή καρκίνου του ήπατος.

Συμπτώματα

Η λιπώδης διήθηση συχνά δεν προκαλεί εμφανή συμπτώματα. Όταν εκδηλώνονται, μπορεί να εμφανιστούν:

  • Κόπωση

  • Δυσφορία ή πόνος στην άνω δεξιά κοιλιακή χώρα

Σε προχωρημένες μορφές (στεατοηπατίτιδα ή κίρρωση):

  • Ερυθρές παλάμες

  • Διόγκωση κοιλιάς (ασκίτης)

  • Διόγκωση αιμοφόρων αγγείων κάτω από το δέρμα

  • Διόγκωση σπλήνα

  • Κίτρινη χροιά στο δέρμα και στα μάτια (ίκτερος)

Διάγνωση

Η διάγνωση γίνεται συχνά τυχαία, κατά τη διάρκεια εξετάσεων για άλλους λόγους:

  • Αιματολογικές εξετάσεις: ηπατικά ένζυμα (ALT, AST, γGT), χολερυθρίνη, σάκχαρο, λιπιδαιμικό προφίλ.

  • Απεικονιστικός έλεγχος: υπερηχογράφημα, αξονική ή μαγνητική τομογραφία, ελαστογραφία ήπατος.

  • Βιοψία ήπατος: σε αμφίβολες περιπτώσεις, για εκτίμηση φλεγμονής ή κίρρωσης.

Αίτια και Παράγοντες Κινδύνου

1. Αντίσταση στην ινσουλίνη και Μεταβολικό Σύνδρομο

  • Η ινσουλίνη βοηθά τη γλυκόζη να εισέλθει στα κύτταρα.

  • Σε αντίσταση στην ινσουλίνη, η γλυκόζη δεν μεταφέρεται σωστά, προκαλώντας υπερέκκριση ινσουλίνης.

  • Αυτό οδηγεί σε υπέρταση, αυξημένο σάκχαρο, αυξημένα τριγλυκερίδια, χαμηλή HDL και σπλαχνικό λίπος.

2. Διατροφή και Φρουκτόζη

  • Υψηλή πρόσληψη φρουκτόζης (ζάχαρη, σιρόπι καλαμποκιού, επεξεργασμένα τρόφιμα) αυξάνει την λιπογένεση στο ήπαρ και την αντίσταση στην ινσουλίνη.

  • Η φρουκτόζη από φυσικές πηγές (φρέσκα φρούτα) θεωρείται ασφαλής, αλλά η υπερκατανάλωση είναι επιβλαβής.

3. Διαπερατότητα εντέρου & μικροβίωμα

  • Βλάβες στο εντερικό τοίχωμα αυξάνουν τη διαπερατότητα σε τοξίνες και παθογόνα βακτήρια.

  • Αυτή η «διαρροή εντέρου» μπορεί να πυροδοτήσει φλεγμονή στο ήπαρ.

4. Ανοσοποιητικό σύστημα

  • Τοξίνες από το έντερο ενεργοποιούν υπερβολικά το ανοσοποιητικό, οδηγώντας σε φλεγμονή του ήπατος.

Αντιμετώπιση

Δεν υπάρχει εγκεκριμένη φαρμακευτική θεραπεία για τη λιπώδη διήθηση. Η διαχείριση εστιάζεται στη διόρθωση του μεταβολικού συνδρόμου και των παραγόντων κινδύνου:

  • Μείωση σωματικού βάρους και σπλαχνικού λίπους

  • Βελτίωση αντίστασης στην ινσουλίνη

  • Ρύθμιση λιπιδαιμικού προφίλ

  • Διόρθωση ελλείψεων σε βιταμίνες, μέταλλα και μικροθρεπτικά

  • Αποκατάσταση ισορροπίας εντερικής χλωρίδας

Οι μεταβολομικές αναλύσεις επιτρέπουν εξατομικευμένη προσέγγιση, εντοπίζοντας:

  • Ελλείψεις σε βιταμίνες, ένζυμα, μέταλλα, αμινοξέα, ωμέγα-3

  • Μεταβολικές διαταραχές (ινσουλίνη, ζάχαρο, λιπίδια)

  • Ικανότητα παραγωγής ενέργειας και αντιοξειδωτική κατάσταση

  • Διαταραχές νευρικού και ορμονικού συστήματος

Η στόχευση των ελλείψεων και η βελτίωση του μεταβολισμού οδηγούν σε:

  • Μείωση και εξάλειψη λιπώδους ιστού στο ήπαρ

  • Βελτίωση ενέργειας και ποιότητας ζωής

  • Μείωση κινδύνου καρδιαγγειακών, καρκίνου και αυτοάνοσων ασθενειών

Συμπέρασμα

Η λιπώδης διήθηση του ήπατος είναι μια σιωπηλή αλλά σοβαρή νόσος που σχετίζεται άμεσα με το μεταβολικό σύνδρομο, τη διατροφή, τη φυσική δραστηριότητα και την εντερική υγεία. Η πρόληψη και η εξατομικευμένη αντιμετώπιση μέσω διατροφής, φυσικής δραστηριότητας και μεταβολομικών αναλύσεων μπορούν να αλλάξουν ριζικά την πορεία της νόσου.



[11] Μεταβολικός προσδιορισμός οργανικών και λιπαρών οξέων σε χρόνους και αυτοάνοσες ασθένειες. Ευαγγελία Σαραντή, Δημήτρης Τσουκαλάς κ.ά.  Advances in Clinical Chemistry Τόμος 101, 2021, Σελίδες 169-229 .
Επιμέλεια Κειμένου:  Επιστημονική Ομάδα Metabolomic Medicine

Σχόλια

Δημοσίευση σχολίου